وکیل دیه:
یکی از سوالاتی که ممکن است برای شما پیش آید این است که آیا لازم است برای پرونده های منجر به اخذ یا پرداخت دیه وکیل گرفت و یا با وکیل مشورت کرد؟

در پاسخ به این سوال باید ذکر کرد که وکیل دیه به دلیل تخصص در این نوع پرونده (وصول و اخذ دیه) و تجربه بالا در پرونده های مشابه، در این موضوع تسلط کامل داشته و باعث جلوگیری از ضرر و زیان احتمالی شما در پرونده می شود.

نحوه گرفتن دیه در ضرب و جرح


 تعریف دیه:
طبق ماده ۴۴۸ قانون مجازات اسلامی، مال معینی که به دلیل جنایات غیرعمدی برنفس، عضو یا منفعت، یا جنایات عمدی که قصاص ندارند و در شرع اسلام معین شده است را دیه می گویند.

انواع دیه:
دیه به دو صورت می باشد:

۱- دیه مقدر (دیه)

۲- دیه غیرمقدر (ارش)

تفاوت دیه با ارش:
دیه مقدر، دیه ای است که میزان و مقدار آن در شرع مشخص گردیده است اما مقدار دیه ی غیرمقدر در شرع مشخص نشده و پزشک قانونی و دادگاه براساس نوع و مقدار جنایت و تاثیری که در سلامت قربانی گذاشته و همچنین شرایط قربانی، میزان آن را تعیین می کند. به دیه ی غیرمقدر ارش می گویند.

راه های اثبات دیه:
مطابق با ماده ۴۵۴ قانون مجازات اسلامی،  دلایلی که میتوان از طریق آن ها دیه را اثبات نمود عبارتند از:

۱- اقرار

۲- دو شاهد مرد

۳- یک شاهد مرد و دو شاهد زن

۴- یک شاهد مرد یا دو شاهد زن به همراه سوگند مدعی

مهلت پرداخت دیه
مهلت پرداخت دیه:
مطابق با ماده ۴۸۸ قانون مجازات اسلامی، مهلت پرداخت دیه از زمانی که جنایت اتفاق افتاده باشد حساب می شود.

حال چنانچه جنایت عمد باشد تا یک سال قمری، اگر جنایت شبه عمد باشد تا دو سال قمری و در جنایتی که خطای محض باشد تا سه سال قمری از وقوع جنایت، مهلت پرداخت دیه می باشد.

مدت های مذکور در این ماده، مهلت های قانونی می باشند اما طرفین می توانند نسبت به این موضوع  توافق نموده و مهلت دیگری را تعیین نمایند.

نکته ۲:مهلت های مذکوراز زمان وقوع جنایت می باشد و نه از زمان صدور حکم قطع.

مسئول پرداخت دیه:
طبق قانون مجازات اسلامی، مسئول پرداخت دیه با مرتکب جنایت، عاقله و یا بیت المال بسته به شرایط می باشند.

همه کسانی که در زمان فوت می توانند ارث ببرند به صورت مساوی باید دیه پرداخت نمایند.


عاقله کیست؟
مطابق با ماده ۴۶۸ قانون مجازات اسلامی، بستگان پدر و مادری که ذکور باشند به ترتیب طبقات ارث، عاقله نامیده می شوند.

دیه سال ۱۴۰۰:
دیه در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، افزایش ۴۵ درصدی داشته است و مبلغ آن را ۴۸۰ میلیون تومان اعلام کرده اند که در ماه های حرام ۲ برابر یعنی ۶۴۰ میلیون تومان می شود که این مبلغ از یکم فروردین ۱۴۰۰ لازم الاجرا می باشد.

نکته: باید به این نکته مهم توجه داشت که دیه زن، نصف دیه مرد می باشد.

جهت مشاهده جدول محاسبه نرخ دیه در سال ۱۴۰۰ به لینک زیر مراجعه کنید.

جدول محاسبه نرخ دیه

ماه های حرام :

همانطور که میدانید دیه در ماه های حرام، دو برابر می شود.

۴ ماه قمری محرم، ذی القعده، ذی الحجه و رجب ماه های حرام می باشند.

دیه کامل

دیه کامل چقدر است:
شرع و قانون با توجه به نوع آسیب و عضو آسیب دیده، دیه اعضا را ( نسبت به دیه کامل) مشخص نموده است اما به عضو های اصلی که از آن ها یک عدد موجود است و در واقع تک هستند، دیه ی کامل تعلق می گیرد مانند زبان.

دیه ی اعضای زوج مانند گوش ها، چشم ها در صورتی که هردو آسیب ببینند به صورت کامل و اگر یکی از آن ها آسیب ببیند نصف دیه کامل می باشد.

نکته: از بین رفتن تمام دندان ها، از بین بردن تمامی انگشتان هر دو دست یا هر دو پا، قطع نخاع شدن، شکسته شدن کمر در صورتی که فرد نتواند بشیند، شکسته شدن گردن به گونه ای که خم گردد و باعث کوتاه شدن قد شود، کندن مژه های هر دو پلک و موی سر در صورتی که دیگر رویش نداشته باشد و شکسته شدن استخوان ترقوه  مشمول دیه کامل می شوند.

دیه منافع چیست:
علاوه بر اعضا، شرع برای از بین رفتن منافع هم دیه مقدر نموده است.

تعقل، بینایی، شنوایی و بویایی جزء منافع محسوب میشوند که برای آن ها دیه تعیین شده است البته چشایی هم جزء منافع محسوب می شود اما برای آن دیه تعیین نشده و در صورت از بین رفتن، به آن ارش تعلق می گیرد.

دیه سقط جنین:
سقط جنین نیز شامل دیه می شود و مقدار دیه ی آن بستگی به تکامل جنین در ماه های بارداری دارد که اگر روح در آن دمیده شده باشد، دیه  طبق جنسیت (پسردیه کامل و دختر نصف دیه کامل) به او تعلق می گیرد.

نکته: باید به این نکته مهم توجه نمود که اگر مادر باردار از روی عمد  کاری کند که باعث سقط جنین شود باید دیه جنین را به وراثش بپردازد.

دیه جنایت بر میت:
مطابق با ماده ۷۲۲ قانون مجازات اسلامی، اگر جنایتی بر میت وارد شود برای مثال دست یا سر او را از بدن جدا کنند و یا هرگونه جنایت دیگر، مشمول دیه خواهد شد و نکته ی مهم این جاست که دیه جنایت بر میت، به ارث نمی رسد و متعلق به خود اوست و در صورتی که فرد فوت شده به کسی بدهکار بوده باشد صرف بدهی های وی و اگر این طور نباشد صرف امور خیریه، به نفع او می شود.

نکته: جنایت بر میت حتی اگر عمدی باشد، موجب قصاص نمی شود.